Osechi ryori – mâm cỗ đầu năm mang lời chúc tốt lành
Trong những ngày đầu năm, người Nhật hạn chế nấu nướng và chuẩn bị sẵn Osechi ryori, mâm cỗ nhiều tầng đựng trong hộp gỗ jubako. Mỗi món ăn trong osechi đều mang một ý nghĩa riêng, tượng trưng cho may mắn, thịnh vượng và hạnh phúc. Không ồn ào, không phô trương, osechi phản ánh rõ tinh thần Nhật Bản: giản dị nhưng sâu sắc, chú trọng đến giá trị tinh thần hơn hình thức.
Đậu đen Kuromame – cầu sức khỏe và sự bền bỉ
Một trong những món không thể thiếu trong osechi là đậu đen kuromame. Từ “mame” trong tiếng Nhật đồng thời mang nghĩa “chăm chỉ”, “khỏe mạnh”. Vì vậy, ăn đậu đen đầu năm là lời cầu chúc cho một năm tràn đầy năng lượng, làm việc chăm chỉ và có sức khỏe tốt.
Hạt đậu đen được ninh mềm, vị ngọt nhẹ, tượng trưng cho sự bền bỉ và kiên nhẫn – những phẩm chất rất được coi trọng trong văn hóa Nhật.
Kazunoko – trứng cá trích và ước mong con cháu đông đúc
Kazunoko, món trứng cá trích, xuất hiện nhiều trong mâm osechi của các gia đình Nhật. “Kazu” nghĩa là số lượng, “ko” là con cái, vì vậy kazunoko tượng trưng cho sự sinh sôi, đông con nhiều cháu.
Món ăn này thể hiện mong ước gia đình thịnh vượng, các thế hệ nối tiếp nhau trong hòa thuận và gắn bó.
Tôm – biểu tượng của trường thọ và phú quý
Trong osechi, tôm thường được chế biến sao cho thân cong, gợi hình ảnh người già lưng còng. Đây là biểu tượng của tuổi thọ và sự trường tồn. Người Nhật tin rằng ăn tôm đầu năm sẽ giúp sống lâu, khỏe mạnh và an yên.Màu đỏ của tôm cũng được xem là màu mang lại may mắn, xua đuổi điều xấu.
Datemaki – học hành tiến bộ, trí tuệ khai mở
Datemaki, một loại trứng cuộn ngọt pha trộn chả cá, có hình dáng giống cuộn sách cổ. Vì thế, món ăn này mang ý nghĩa cầu mong học hành tấn tới, trí tuệ minh mẫn và sự nghiệp phát triển.
Datemaki đặc biệt phổ biến trong các gia đình có trẻ nhỏ hoặc người đang theo đuổi con đường học vấn.
Canh Ozoni – kết nối gia đình, khởi đầu ấm áp
Bên cạnh osechi, canh ozoni là món ăn không thể thiếu trong ngày đầu năm ở Nhật Bản. Mỗi vùng có cách nấu ozoni khác nhau, nhưng điểm chung là sử dụng bánh mochi – biểu tượng của sự gắn kết và bền chặt.
Bát canh nóng đầu năm mang ý nghĩa sum họp, nhắc nhở mọi người trân trọng gia đình và những mối quan hệ thân thiết.
Ăn đầu năm ở Nhật Bản – sự tinh tế trong từng chi tiết
Nhìn từ góc độ văn hóa, ăn gì để gặp may đầu năm ở Nhật Bản không nằm ở số lượng món ăn, mà ở chiều sâu ý nghĩa. Mỗi món osechi đều là một lời chúc được gửi gắm nhẹ nhàng, tinh tế, đúng với tinh thần “ít mà đủ” của người Nhật.
Trong xã hội hiện đại, osechi có thể được đặt sẵn từ cửa hàng, nhưng ý nghĩa văn hóa phía sau vẫn được giữ nguyên: một khởi đầu thanh thản, an lành và đầy hy vọng cho năm mới.
