Nghệ sĩ Nhân dân có đôi mắt đẹp huyền thoại
Nghệ sĩ Nhân dân Trà Giang tên thật là Nguyễn Thị Trà Giang, bà sinh năm 1942 (Nhâm Ngọ) tại Quảng Ngãi. Cha bà là Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Văn Khánh (Khánh Cao) - một đạo diễn sân khấu có tiếng, từng công tác tại Hội Sân khấu TP.HCM. Chồng bà là Nghệ sĩ Ưu tú, Giáo sư âm nhạc Bích Ngọc, con gái là nghệ sĩ dương cầm Bích Trà.
Là người ăn hình và có "đôi mắt biết nói", Trà Giang nhanh chóng lọt qua vòng thi tuyển sinh, trở thành một trong những diễn viên trong khóa đầu tiên của Trường Điện ảnh Việt Nam (nay là Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội).
Nghệ sĩ Nhân dân Trà giang thời trẻ. (Ảnh: TLP)
Con đường diễn xuất chuyên nghiệp của bà bắt đầu từ bộ phim Một ngày đầu thu (1961), thế nhưng phải đến vai chị Tư Hậu trong bộ phim cùng tên, tên tuổi Trà Giang mới thực sự ghi dấu ấn mạnh mẽ. Vai diễn này đã mang về cho bà Huy chương Bạc tại Liên hoan Phim Quốc tế Moskva năm 1963 - một thành tích đặc biệt với điện ảnh Việt Nam thời bấy giờ.
Trong sự nghiệp hoạt động điện ảnh, Nghệ sĩ Nhân dân Trà Giang đã tham gia đóng 17 phim, trong đó có các vai diễn tiêu biểu như: Mẹ Thu trong Em bé Hà Nội (đạo diễn Hải Ninh – 1974), Nhân trong Ngày lễ thánh (đạo diễn Bạch Diệp)...
Vai Dịu trong "Vĩ tuyến 17 ngày và đêm" của Nghệ sĩ Nhân dân Trà giang đã để lại dấu ấn khó phai trong lòng nhiều thế hệ khán giả. (Ảnh: CMH)
Năm 30 tuổi, nghệ sĩ Trà Giang tỏa sáng trong bộ phim Vĩ tuyến 17 ngày và đêm với vai diễn chị Dịu, người phụ nữ xinh đẹp kiên cường bên bờ sông Bến Hải. Tại Liên hoan phim Quốc tế Moskva năm 1973, Vĩ tuyến 17 ngày và đêm đã giành được giải của Hội đồng hòa bình Thế giới, Trà Giang cũng giành giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất.
Trong những năm 1960 - 1980, Trà Giang được coi là "nữ hoàng điện ảnh"; "cánh chim đầu đàn của điện ảnh Việt Nam". Nhiều bộ phim mà bà tham gia được công chiếu rộng rãi tại nhiều nước trên thế giới.
Năm 1984, Trà Giang là nữ diễn viên đầu tiên được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, bà cũng được Hội Điện ảnh Việt Nam trao giải Thành tựu trọn đời.
Sau phim Dòng sông hoa trắng năm 1990, Nghệ sĩ Nhân dân Trà Giang quyết định tạm biệt sự nghiệp điện ảnh.
Nghệ sĩ Nhân dân Trà Giang trong một chương trình truyền hình gần đây. (Ảnh: VTV)
Ở tuổi ngoài 80, Nghệ sĩ Nhân dân Trà Giang hiện sống một mình tại TP.HCM sau khi chồng bà - Nghệ sĩ Ưu tú, GS âm nhạc Nguyễn Bích Ngọc qua đời. Bà dành phần lớn thời gian cho niềm đam mê hội họa. Con gái duy nhất của bà - nghệ sĩ piano Bích Trà hiện sinh sống và làm việc ở nước ngoài.
Chia sẻ với Dân Việt, Nghệ sĩ Nhân dân Trà Giang từng thổ lộ: “Tôi ngoài 80 tuổi rồi, mỗi ngày còn vẽ tranh được là niềm vui lớn và là sự cố gắng lớn".
Nghệ sĩ Nhân dân Trà Giang không vẽ tranh trừu tượng, bà chỉ vẽ lại những đam mê, cảm xúc, ấn tượng, ký ức và những khoảnh khắc rất giản dị, đời thường. Theo bà, nghề diễn bởi bà học được rất nhiều từ các tay máy quay phim những kiến thức về ánh sáng, tỉ lệ, bố cục, hình họa…
"Hội họa đối với tôi cũng là một cách thiền. Và tôi nhìn cuộc đời như đứa trẻ lần đầu nhìn thấy, hội họa có cái bản năng nguyên khôi như tranh trẻ thơ đùa bỡn với sắc màu. Tôi vẫn nghĩ hội họa đến ngưỡng cuối cùng chính là vô ngã", bà nói.
