Tumpeng – ngọn núi cơm vàng của phúc lộc và thịnh vượng
Nhắc đến món ăn mang ý nghĩa may mắn ở Indonesia, không thể không nói tới Tumpeng – món cơm vàng nấu từ nghệ, được vun cao thành hình nón như một ngọn núi.
Trong văn hóa Indonesia, núi là nơi linh thiêng, biểu tượng của sự che chở và phồn thịnh. Tumpeng vì thế được xem là món ăn cầu phúc – cầu lộc – cầu bình an, thường xuất hiện trong những dịp quan trọng như năm mới, sinh nhật, lễ tạ ơn.
Nghi thức cắt Tumpeng – gửi gắm ước nguyện đầu năm
Khi dọn Tumpeng, người Indonesia không ăn ngay mà thực hiện nghi thức cắt phần đỉnh cơm đầu tiên. Miếng cơm này thường được dành cho người lớn tuổi, người được kính trọng hoặc chủ nhà, như một cách tôn vinh phúc khí và chúc lành.
Hành động giản dị ấy phản ánh rõ nét quan niệm sống của người Indonesia: may mắn không đến từ sự vội vàng, mà đến từ sự trân trọng và biết ơn.
Màu vàng của cơm nghệ – sắc màu của hy vọng và giàu có
Cơm Tumpeng có màu vàng không phải ngẫu nhiên. Với người Indonesia, màu vàng tượng trưng cho ánh sáng, sự giàu có và trí tuệ. Ăn cơm vàng đầu năm là cách họ cầu mong cả năm sáng sủa, hanh thông, tiền bạc đủ đầy.
Đi kèm Tumpeng thường là các món ăn phụ như thịt gà, trứng luộc, rau xào, đậu phộng… mỗi món đều mang hàm ý về sự cân bằng và sung túc.
Mì dài – ước mong trường thọ và con đường dài thuận lợi
Bên cạnh cơm, mì sợi dài cũng là món ăn được ưa chuộng trong những ngày đầu năm ở Indonesia, đặc biệt trong cộng đồng người Hoa và các gia đình thành thị.
Sợi mì càng dài càng tượng trưng cho tuổi thọ, sức khỏe và hành trình suôn sẻ. Khi ăn mì đầu năm, người Indonesia thường tránh cắt ngắn sợi mì, với niềm tin rằng như vậy sẽ giữ trọn vận may.
Trứng – biểu tượng của khởi đầu mới
Trứng xuất hiện khá phổ biến trong các bữa ăn đầu năm tại Indonesia, từ trứng luộc, trứng chiên đến trứng ăn kèm Tumpeng. Hình ảnh quả trứng khép kín, tròn đầy tượng trưng cho sự sinh sôi và khởi đầu trọn vẹn.
Ăn trứng đầu năm là cách người Indonesia gửi gắm mong muốn mọi việc trong năm mới sẽ “nở tròn”, thuận lợi từ những bước đi đầu tiên.
Bánh ngọt truyền thống – mong một năm “ngọt từ đầu”
Cũng như nhiều quốc gia châu Á khác, người Indonesia coi trọng vị ngọt đầu năm. Các loại bánh truyền thống làm từ gạo nếp, dừa, đường thốt nốt thường được dùng để đãi khách, với niềm tin rằng cuộc sống cả năm sẽ êm đềm, dễ chịu.
Vị ngọt không chỉ là khẩu vị, mà còn là thông điệp về sự mềm mại, hòa nhã trong các mối quan hệ gia đình và xã hội.
Những món ăn đầu năm ở Indonesia – may mắn đến từ sự hài hòa
Điều dễ nhận thấy khi tìm hiểu ăn gì để gặp may đầu năm ở Indonesia là tinh thần cân bằng: giữa con người với thiên nhiên, giữa cá nhân với cộng đồng, giữa truyền thống và hiện đại.
Người Indonesia tin rằng, nếu bữa ăn đầu năm đủ đầy, chan hòa và được sẻ chia trong không khí ấm cúng, thì may mắn sẽ tự nhiên tìm đến. Với họ, phúc lộc không nằm ở mâm cao cỗ đầy, mà ở sự an yên ngay từ bữa cơm đầu năm.
