Khi thời tiết chuyển lạnh, nhiều gia đình có xu hướng chọn những món canh, món cháo nóng để giữ ấm cơ thể. Trong khi khoai tây và khoai lang vốn quen thuộc quanh năm, các tài liệu dinh dưỡng và thị trường nông sản cho thấy có một loại khoai được đánh giá phù hợp hơn cho các món nước mùa lạnh, vừa bổ dưỡng vừa "giữ nhiệt" tốt, dù giá bán cao hơn hẳn. Đó là khoai mỡ.
Ảnh minh hoạ
Giàu dinh dưỡng, tạo cảm giác ấm bụng trong mùa lạnh
Theo Healthline, khoai mỡ (Dioscorea alata) là nguồn cung cấp tinh bột phức, chất xơ, vitamin C, vitamin nhóm B và kali, đồng thời chứa anthocyanin – hợp chất chống oxy hóa tạo nên màu tím đặc trưng của ruột khoai. Những hợp chất này được ghi nhận có lợi cho sức khỏe tim mạch và hệ miễn dịch, đặc biệt trong giai đoạn cơ thể dễ suy giảm đề kháng khi trời lạnh.
Thông tin từ Medical News Today cũng cho biết khoai mỡ thuộc nhóm củ giải phóng năng lượng chậm, giúp duy trì cảm giác no lâu và ổn định thân nhiệt tốt hơn so với các loại tinh bột tinh chế. Đây là yếu tố khiến khoai mỡ thường được ưu tiên trong các món ăn nóng vào mùa đông.
FAO (Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc) đánh giá khoai mỡ là thực phẩm quan trọng tại nhiều quốc gia châu Á và châu Phi trong mùa lạnh nhờ hàm lượng tinh bột cao và khả năng duy trì năng lượng bền vững. Trích từ các tài liệu của FAO cho thấy khoai mỡ thường được sử dụng trong các món nấu kỹ như canh, hầm, cháo – cách chế biến giúp phát huy tối đa giá trị dinh dưỡng của loại củ này.
Ảnh minh hoạ
Mùa vụ ngắn, vùng trồng hạn chế khiến giá khoai mỡ cao hơn
Không giống khoai tây có thể trồng và thu hoạch gần như quanh năm, khoai mỡ là cây trồng theo mùa, thời gian sinh trưởng kéo dài từ 6–9 tháng. Theo Báo Nông nghiệp Việt Nam, khoai mỡ thường được xuống giống vào đầu mùa mưa và thu hoạch rộ vào những tháng cuối năm, tập trung chủ yếu tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long như Vĩnh Long, Trà Vinh, Sóc Trăng.
Thông tin từ Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho thấy khoai mỡ đòi hỏi đất tơi xốp, giàu mùn, khó bảo quản và vận chuyển hơn so với khoai tây. Điều này khiến nguồn cung khoai mỡ không dồi dào, mang tính thời vụ rõ rệt.
Theo khảo sát giá nông sản được phản ánh trên VnExpress và Dân Việt, khoai tây thường có giá thấp và ổn định nhất nhờ nguồn cung lớn, bao gồm cả hàng nhập khẩu; khoai lang nằm ở phân khúc trung bình, giá biến động theo giống; trong khi khoai mỡ thường có giá cao hơn rõ rệt, đặc biệt vào chính vụ và tại các chợ miền Bắc. Sự chênh lệch này phản ánh đúng đặc tính của khoai mỡ: không phải thực phẩm đại trà nhưng được xem là loại củ "đáng tiền" cho các món ăn mùa lạnh.
Ảnh Youtube
Những món ngon ngày lạnh từ khoai mỡ
Trong ẩm thực Việt, khoai mỡ thường gắn với các món nấu nóng, dễ ăn và no lâu. Phổ biến nhất là canh khoai mỡ nấu tôm hoặc thịt bằm, khi khoai được bào hoặc giã nhuyễn, nấu sánh, tạo cảm giác ấm bụng rõ rệt. Ngoài ra, cháo khoai mỡ cũng là món được nhiều gia đình lựa chọn vào ngày rét, vừa dễ tiêu vừa phù hợp với người già và trẻ nhỏ.
Một số vùng còn biến tấu khoai mỡ thành canh khoai mỡ nấu xương, khoai mỡ hầm gà hoặc súp khoai mỡ kiểu nhẹ, ít gia vị, nhằm tận dụng độ dẻo và vị bùi tự nhiên của loại củ này. Theo các chuyên trang ẩm thực, khoai mỡ khi được nấu chín kỹ không chỉ ngon hơn mà còn giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng tốt hơn trong mùa lạnh.
Dưới đây là gợi ý 3 công thức cụ thể từ khoai mỡ có thể dễ dàng thực hiện ngay tại nhà.
1. Canh khoai mỡ nấu tôm
2. Cháo khoai mỡ thịt bằm
3. Khoai mỡ hấp nước cốt dừa
