Ở tuổi 76, ông Dương Công Chài, chủ homestay Dương Công Chài ở làng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn (tỉnh Lạng Sơn) vẫn rất nhanh nhẹn và minh mẫn. Mỗi ngày, ông cùng vợ là bà Đoàn (78 tuổi) tự tay dọn dẹp, chăm sóc căn nhà sàn rộng hơn 100m2, trồng rau, làm vườn, nấu ăn và đón du khách khắp nơi ghé thăm.
Ông Chài được mệnh danh là "hướng dẫn viên biết tuốt" của ngôi làng, luôn chia sẻ những điều thú vị về lịch sử, văn hóa, kiến trúc cho du khách.
"Ông nói đầy tâm huyết và tự hào, làm chúng tôi cảm thấy ấn tượng. Ông bà cũng rất gần gũi, thân thiện, khiến khách lần đầu ghé homestay đã cảm thấy như được về thăm nhà", một vị khách bày tỏ.
Hồi tháng 10, làng Quỳnh Sơn được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) vinh danh "Làng du lịch tốt nhất thế giới 2025". Từ đó tới nay, lượng khách tìm tới đây nhiều hơn hẳn khiến homestay của ông Chài thường xuyên tấp nập, kín phòng tối cuối tuần. Công việc bận rộn nhưng ông bà chủ U80 rất vui và tự hào.
Ông Chài đón đoàn khách tới tham quan ngôi nhà sàn gần trăm tuổi. Ảnh: Huy Nguyễn
Trước đây, vợ chồng ông Chài, bà Đoàn là công chức nhà nước. Năm 2010, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn chỉ đạo Trung tâm Xúc tiến Du lịch phối hợp với Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Bắc Sơn tiến hành nghiên cứu, xây dựng mô hình du lịch cộng đồng xã Quỳnh Sơn (nay là xã Bắc Sơn). Vợ chồng ông Chài là 1 trong 5 hộ tiên phong tham gia làm homestay đón khách du lịch.
"Chúng tôi lúc đó đã nghỉ hưu nhưng thấy còn sức khỏe nên muốn đồng hành cùng địa phương. Hai vợ chồng quyết định sang sửa, chỉnh trang ngôi nhà sàn xây dựng từ năm 1930 để làm phòng nghỉ cộng đồng đón du khách", ông Chài kể.
"Ban đầu mọi thứ thô sơ, đơn giản lắm, tôi chẳng biết tiếp đón khách như thế nào. Dần dần, chúng tôi được tham gia các khóa hướng dẫn làm du lịch của địa phương, được đưa tới nhiều làng bản khác để học hỏi kinh nghiệm.
Khách tới đông dần, khi có kinh tế thì gia đình lại đầu tư cải tạo thêm khu bếp, vệ sinh, xây phòng nghỉ riêng... Năm 2024, chúng tôi thực hiện đợt cải tạo lớn nhất, đầu tư tới 400 triệu đồng", ông Chài cho biết.
Ngôi nhà vẫn gìn giữ nét kiến trúc truyền thống đặc trưng. Ảnh: Huy Nguyễn
Ngôi nhà vẫn gìn giữ nét kiến trúc truyền thống đặc trưng. Ảnh: Huy Nguyễn
Ngôi nhà vẫn gìn giữ nét kiến trúc truyền thống đặc trưng. Ảnh: Huy Nguyễn
Hiện homestay của ông là căn nhà sàn 2 gian 3 chái truyền thống của người Tày, được làm bằng gỗ nghiến, lợp mái ngói âm dương, không gian rộng rãi, thoáng mát. Homestay có sân vườn rộng, ban công nhìn ngắm cánh đồng Bắc Sơn vàng ruộm mùa lúa chín, xa xa là những dãy núi đá vôi trập trùng, tạo nên khung cảnh bình yên, thơ mộng.
Căn homestay có thể đón tối đa 40 khách/đêm. Chi phí cho phòng ngủ cộng đồng là 100.000 đồng/người còn phòng riêng từ 500.000-800.000 đồng/phòng.
Vợ chồng ông Chài trực tiếp nấu ăn phục vụ khách với các món đặc sản như thịt quay, bánh chưng đen, lạp xưởng, cá suối...
Ông Chài khéo tay, làm lạp xưởng gừng núi rất ngon. Khách gọi điện đặt trước vài ngày, ông chủ homestay U80 sẽ tỉ mỉ thực hiện để khi khách tới có món lạp xưởng tươi, thơm ngon nhất. Nhiều người thưởng thức xong còn đặt túi lớn, túi nhỏ về làm quà.
Vợ chồng ông Chài được du khách quý mến vì sự thân thiện, gần gũi. Ảnh: Huy Nguyễn
Tới căn homestay của vợ chồng ông Chài, du khách sẽ được tận hưởng trọn vẹn không khí của một gia đình người Tày. Buổi tối, du khách có thể tham gia đốt lửa trại, giao lưu văn nghệ với các làn điệu hát Then, hát Ví, đàn Tính...
"Từ ngày làm homestay, vợ chồng tôi thấy phấn khởi, khỏe hẳn ra. Trung bình mỗi tháng, homestay đem về thu nhập khoảng 10 triệu đồng, cải thiện kinh tế thấy rõ so với làm nông nghiệp. Chúng tôi cũng học con cháu, các thành viên trong Hợp tác xã du lịch Quỳnh Sơn sử dụng điện thoại thông minh, tiếp cận công nghệ để tiện liên lạc với du khách", ông Chài cho biết.
Làng Quỳnh Sơn hiện có 9 homestay. Ông Chài chia sẻ, mỗi gia đình đều nhận thức được kiến trúc nhà sàn, tiếng nói, trang phục và văn hóa là tài sản vô giá. Mỗi người dân tham gia làm du lịch như một "đại sứ văn hóa", kể câu chuyện của làng mình bằng chính bản sắc dân tộc Tày.
