Ngày 14/1, Bảo tàng Louvre tại Paris chính thức áp dụng khung giá mới cho khách tham quan ngoài châu Âu với mức tăng gần 50%. Động thái này gây chú ý trong cộng đồng du lịch và làm dấy lên những tranh luận về tính công bằng trong việc tiếp cận các giá trị văn hóa toàn cầu.
Lý do phổ biến nhất được các chính phủ đưa ra là sự công bằng đối với người đóng thuế. Tại các quốc gia như Pháp hay Italy, các công trình di sản được duy trì phần lớn nhờ ngân sách quốc gia, nguồn tiền do công dân đóng góp hàng năm.
Ban quản lý Louvre cho biết, mức giá vé tiêu chuẩn đã tăng 45%, từ 22 euro lên 32 euro (khoảng 976.000 đồng). Động thái nhằm củng cố ngân sách sau nhiều biến cố, các đợt đình công kéo dài của nhân viên, tình trạng quá tải thường xuyên và vụ mất trộm trang sức hoàng gia Pháp gây rúng động giới chức trách thời gian qua.
Khách tham quan bảo tàng Louvre, Pháp. Ảnh: AP
Mức giá này nằm trong chiến lược "giá phân biệt" (differentiated pricing) được Chính phủ Pháp công bố từ đầu năm 2025. Không chỉ Bảo tàng Louvre, các địa danh biểu tượng khác như Cung điện Versailles, Nhà hát Opera Paris và nhà nguyện Sainte-Chapelle cũng đồng loạt áp dụng biểu phí mới trong tháng này.
Tại Mỹ, phí vào cửa các công viên quốc gia đối với khách ngoại quốc cũng tăng thêm 100 USD từ đầu năm 2026. Chính sách này phản ánh ưu tiên dành cho công dân trong nước, cho phép họ tiếp cận tài nguyên thiên nhiên quốc gia với chi phí thấp, trong khi khách quốc tế đóng vai trò là nguồn thu để tái đầu tư.
Tại các điểm đến đang quá tải khách du lịch, mức giá cao đóng vai trò như một bộ lọc tự nhiên. Tại Nhật Bản, từ tháng 3/2026, lâu đài Himeji dự kiến tăng phí đối với khách quốc tế lên gấp ba lần (khoảng 30 USD) để giảm áp lực lên cấu trúc cổ thụ của công trình.
Thành phố Venice, Italy cũng áp dụng phí nhập cảnh lên đến 10 euro vào các dịp cao điểm. Ông Michele Zuin, Ủy viên hội đồng thành phố, khẳng định đây là công cụ để cân bằng đời sống của cư dân bản địa trước làn sóng du khách đổ về. Khi chi phí tăng lên, những khách du lịch "có ý thức và có kế hoạch" sẽ được giữ lại, thay vì dòng khách tham quan chớp nhoáng gây áp lực lên cơ sở hạ tầng nhưng đóng góp ít cho kinh tế địa phương.
Giá vé vào cổng Vườn tượng Phật Xieng Khuan cho khách nước ngoài cao gấp 4 lần khách địa phương. Ảnh: Bích Phương
Ở những khu vực nhạy cảm về môi trường, mức giá riêng là "lá chắn" bảo vệ thiên nhiên. Quần đảo Galapagos, Ecuador, từ tháng 8/2024, đã tăng phí vào cửa đối với khách quốc tế lên 200 USD (gấp gần 7 lần người bản địa). Khoản chênh lệch này được dùng trực tiếp cho việc ngăn chặn các loài xâm lấn và xử lý rác thải trên đảo.
Jordan lại dùng giá vé tại thành phố cổ Petra như một chiến lược kinh tế. Khách quốc tế tham quan trong ngày phải trả tới 127 USD, nhưng nếu lưu trú ít nhất một đêm tại Jordan, giá vé sẽ giảm xuống còn 70 USD. Bằng cách áp mức giá "khủng" cho khách đi tour ngắn ngày, Jordan buộc du khách phải ở lại lâu hơn, sử dụng dịch vụ khách sạn và ăn uống của người dân địa phương.
Tại vùng Himalaya, Bhutan thực hiện chiến lược "Du lịch giá trị cao, số lượng thấp". Khách quốc tế (trừ người Ấn Độ) phải đóng khoản "Phí Phát triển Bền vững" (SDF) lên tới 100 USD cho mỗi đêm lưu trú tại vương quốc này. Người dân địa phương và khách từ các nước láng giềng được hưởng mức phí tượng trưng. Chính sách này giúp Bhutan giữ vững danh hiệu quốc gia âm carbon và bảo vệ văn hóa bản địa khỏi sự xâm lấn của du lịch đại chúng.
Tại Nepal, sự chênh lệch giá vé tại các điểm di sản thế giới ở thung lũng Kathmandu cũng khiến nhiều du khách lần đầu đến bỡ ngỡ. Tại Quảng trường Patan Durbar, khách quốc tế phải trả khoảng 1.000 rupee (gần 200.000 đồng), trong khi công dân các nước thuộc Hiệp hội Nam Á (SAARC) chỉ trả 250 rupee, người Nepal được miễn phí hoặc trả mức phí rất thấp. Chính quyền Nepal khẳng định nguồn thu này là sinh kế duy nhất để họ phục dựng các đền đài bị tàn phá sau các trận động đất lịch sử.
Không chỉ các điểm tham quan, ngành dịch vụ cũng phân tách khách hàng. Tại Nhật Bản, một nhà hàng buffet ở Shibuya, Tokyo, gây tranh cãi khi thu phí khách quốc tế cao hơn người bản địa gần 1 USD. Chủ cửa hàng lý giải, việc phục vụ khách nước ngoài tốn kém chi phí nhân công hơn do rào cản ngôn ngữ và quy trình giải thích thực đơn phức tạp.
Khác với cách tăng giá công khai tại các quốc gia, Thái Lan lại áp dụng chính sách "hai mức giá" theo cơ chế "giá ẩn". Cách thức này khiến nhiều du khách nước ngoài chi tiền mà không hề biết mình đang trả mức giá cao gấp nhiều lần người bản địa.
Tại một số công viên quốc gia hay đền chùa, bảng niêm yết tiếng Anh thường ghi rõ "Foreigners: 200 baht" (Khách nước ngoài: 200 baht). Bên cạnh là dòng chữ tiếng Thái ghi mức giá chỉ 40 baht. Điểm mấu chốt nằm ở việc giá tiền áp dụng cho khách bản địa được viết bằng ký tự số Thái. Với du khách không biết tiếng, dòng chữ này trông giống như một ký tự trang trí hoặc tên địa danh, khiến họ mặc định chấp nhận mức giá cao mà không thắc mắc.
Nhà chức trách Thái Lan lý giải, người dân địa phương vốn có thu nhập thấp và đã đóng thuế hàng năm để duy trì các di tích này, do đó họ xứng đáng được hưởng mức giá ưu đãi hơn khách vãng lai.
Giá vé vào cửa Vườn quốc gia Khao Sok bằng tiếng Anh và tiếng Thái. Ảnh: ASEANNOW
Nhiều nhóm khách du lịch và người nước ngoài sống tại Thái đã lập ra các trang web như 2PriceThailand để liệt kê và "bóc phốt" các địa điểm áp dụng chính sách này. Họ cho rằng đây là sự phân biệt đối xử và gây cảm giác không được chào đón.
Các chuyên gia kinh tế du lịch cho rằng việc phân biệt giá vé là một công cụ tài chính cần thiết cho các di sản đang chịu áp lực quá tải. Nguồn thu này không chỉ giúp duy tu công trình mà còn hỗ trợ cộng đồng địa phương, những người vốn không có điều kiện chi trả mức giá cao như khách quốc tế.
Nhiều chuyên gia cũng cảnh báo rằng nếu không được truyền thông minh bạch, chính sách này dễ bị coi là "sự phân biệt đối xử". Du khách thường sẵn lòng chi trả nhiều hơn nếu họ biết số tiền đó được dùng trực tiếp để bảo vệ môi trường hoặc nâng cấp dịch vụ, thay vì cảm thấy mình là nạn nhân của các chiêu trò "giá ẩn" hay phụ phí không rõ ràng.
(Theo Euro News, CNN)
