Ngày 21/1, một thương hiệu cà phê đặc sản ở Hà Nội ra mắt chiếc phin, được giới thiệu làm từ titanium, bán với giá 26,8 triệu đồng, số lượng giới hạn 54 chiếc. Mẫu phin lấy cảm hứng từ truyền thuyết Sơn Tinh - Thủy Tinh, với phần nắp được tạo hình ngựa chín hồng mao.
Nhà sản xuất cho biết mỗi khi pha phin, một phần cuộc chiến Sơn Tinh - Thủy Tinh được tái hiện qua hình ảnh nước rút, để lại "ngựa chín hồng mao chậm rãi lộ diện, kiêu hãnh". Số lượng 54 chiếc đại diện cho 54 dân tộc anh em ở Việt Nam.
Tuy đánh giá cao về yếu tố lồng ghép văn hóa, cộng đồng yêu cà phê cũng tranh cãi bởi mức giá cao khó chấp nhận của một chiếc phin - thường có giá từ vài chục nghìn đồng trên thị trường.
"Sống đủ lâu để nhìn thấy một cái phin giá hơn 26 triệu đồng", anh Lê Long bình luận. Trong khi đó, anh Thịnh Trương cho rằng chỉ cần một chiếc phin nhôm rẻ, kết hợp với cối xay tốt là đủ cho ly cà phê ngon. Anh cũng nhận xét mức giá nhà sản xuất đưa ra quá cao dù không phải "Gucci hay Louis Vuitton".
Bản mẫu của chiếc phin giá gần 27 triệu đồng. Ảnh: Tú Nguyễn
Ông Hoàng Minh, chủ một cửa hàng cà phê truyền thống ở Hà Nội, nói "rất sốc" khi chiếc phin được bán với giá cao như vậy.
"Chiếc phin tốt giúp pha cà phê ngon hơn nhưng không có chuyện từ 6 điểm lên 10 điểm được", ông nói, cho biết chiếc phin Titanium mang tính trang trí nhiều hơn ứng dụng thực tế.
Theo ông, vật liệu làm phin có thể ảnh hưởng đến chất lượng thành phẩm nếu giữ nhiệt tốt. Ngoài ra, cách chế tác cũng quan trọng để đảm bảo dòng nước được chiết xuất đầy đủ, không tắc phin hay chảy quá nhanh.
Theo trải nghiệm, chiếc phin cầm khá đầm tay, tùy vào điều kiện ánh sáng sẽ tạo nên một số dải màu khác nhau. Phần đáy phin được làm dày hơn phần trên, giúp tăng khả năng giữ nhiệt khi chiết xuất. Cốc cà phê thành phẩm khi pha xong có hương vị tốt, chủ yếu đến từ hạt, không hoàn toàn do chất liệu titanium.
Anh Vũ Đình Tú, chủ thương hiệu chiếc phin 26,8 triệu đồng, cho biết ý kiến trái chiều với một sản phẩm mới ra mắt là điều bình thường. Nhóm khách hàng mục tiêu gồm những người có gu thẩm mỹ, thích sưu tầm, trải nghiệm mới lạ. Sau ba ngày mở bán, một số chiếc phin titanium đã có chủ.
Theo anh, giá bán phản ánh đúng các chi phí từ nghiên cứu, phát triển sản phẩm tới chất lượng vật liệu, kỹ thuật chế tác. Titanium grade 23 là loại titanium cao cấp, thường được dùng trong tàu vũ trụ, máy bay và thiết bị cấy ghép trong cơ thể người. Vật liệu bền, chịu lực tốt, ít hỏng hóc theo thời gian. Ngành y tế cũng sử dụng vật liệu này để đặt lâu dài trong cơ thể bệnh nhân.
"Sử dụng chất liệu kim loại trong công cụ pha chế cà phê phải hết sức lưu ý vấn đề an toàn, nếu không dễ gặp vấn đề thôi nhiễm kim loại", anh nói.
Bộ phin chính thức được đặt trong hộp quà. Ảnh: NVCC
Theo anh, nhiều phin nhôm rẻ tiền bán tràn lan trên thị trường được làm từ nhôm tái chế, thường chứa các kim loại nặng. Khi lớp anod (oxit bảo vệ bề mặt nhôm) bị mất đi, cà phê có thể tiếp xúc trực tiếp với nhôm trần, gây lo ngại về nguy cơ thôi nhiễm kim loại khi sử dụng lâu dài.
Chủ thương hiệu cho biết cân nhắc rất nhiều về vật liệu làm phin. Nhóm dành 10 tháng nghiên cứu và thử nghiệm. Ban đầu, đội sản xuất nghĩ đến vàng, bạc nhưng vẻ ngoài "hào nhoáng, bóng bẩy", không phù hợp triết lý thiết kế.
Nhóm cân nhắc dùng đồng (xuất phát từ ý tưởng trống đồng Việt Nam), thử nghiệm phương pháp đúc đồng khử sáp (tạo hình bằng sáp, đổ đồng vào rồi hút sáp ra). Tuy nhiên, nhóm cũng loại bỏ chất liệu đồng vì khó kiểm soát độ chì. Khi pha cà phê bằng phin đồng, mùi hương ít nhiều bị ảnh hưởng.
Cuối cùng, nhóm quyết định chọn titanium - vật liệu bền bỉ, hướng đến tương lai. Anh Tú kỳ vọng chiếc phin sẽ được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Trên thế giới, một số hãng chuyên cung cấp đồ cắm trại cũng sử dụng titanium cho các sản phẩm pha chế cà phê. Đa số sử dụng titanium grade 1 với tỷ lệ khoảng 97% titanium nguyên chất nên giá rẻ hơn, khoảng 2 triệu đồng cho bình giữ nhiệt 400 ml.
Titanium được phân loại theo "grade" để phục vụ các mục đích sử dụng khác nhau, không phải càng cao càng tốt hay càng đắt. Giá trị của vật liệu phụ thuộc vào yêu cầu kỹ thuật và tiêu chuẩn ứng dụng, không nằm ở con số grade. Tuy nhiên, grade 5 và 23 thuộc nhóm titanium có yêu cầu kỹ thuật cao, được sử dụng trong hàng không, y sinh và các ứng dụng đặc thù. Do đó, chi phí sản xuất và kiểm định cao hơn đáng kể so với các grade titanium tinh khiết thường dùng trong đồ gia dụng (1-4).
Theo anh Tú, việc đầu tư thời gian, tiền bạc để nghiên cứu làm sản phẩm và chỉ bán 54 chiếc - có thể còn không bán hết - không đem lại hiệu quả về kinh tế. Tuy nhiên, đây là cuộc chinh phục vật liệu mà anh hướng tới khi liên tục đổi mới phin truyền thống.
Trước đó, anh cũng cho ra mắt chiếc phin nhựa - vật liệu vốn được nhiều nhà sản xuất dụng cụ pha cà phê sử dụng từ lâu - nhưng cũng vấp phải tranh cãi của người yêu phin truyền thống. Anh kỳ vọng năm tới có thể tiếp tục nghiên cứu và phát triển thêm các chất liệu, hình dạng mới cho chiếc phin quen thuộc, góp phần đưa văn hóa cà phê Việt tới bạn bè quốc tế.
