Giữa bối cảnh âm nhạc Việt Nam ngày càng sôi động với những thử nghiệm pha trộn đa dạng, album Thương câu dân ca của nhạc sĩ Nguyễn Quang Long với phần thể hiện của ca sĩ AnhHI Thanh Cường xuất hiện một cách khác lạ khi không chạy theo xu hướng mà lặng lẽ khai thác không gian dân ca Bắc Bộ.
Thương câu dân ca được ra mắt trước dịp Tết Nguyên đán. Đặc biệt, album còn thể hiện tinh thần gắn kết truyền thống và kỷ nguyên số khi phát hành cùng MV Thương câu dân ca - một MV được sáng tạo hoàn toàn bằng công nghệ AI dựa trên tinh thần tranh dân gian Đông Hồ.
Thương câu dân ca gồm 5 tác phẩm do nhạc sĩ Nguyễn Quang Long sáng tác trong vòng hơn 1 năm qua: Ngẫu hứng Còn Duyên (phát triển từ làn điệu Quan họ Còn Duyên), Tính chuyện trăm năm, Thương câu dân ca, Nghe tim mình rơi và Chị hai sao đứng đầu đình. 5 ca khúc như năm mảnh ghép của một bức tranh âm nhạc mang đậm tinh thần dân gian Đồng bằng Bắc Bộ, đặc biệt là chất liệu Quan họ Bắc Ninh nhưng không dừng lại ở sự tái hiện hay hoài niệm.
Theo nhạc sĩ Nguyễn Quang Long, việc khai thác chất liệu truyền thống trong âm nhạc đại chúng hiện nay là một xu hướng đáng ghi nhận, đặc biệt khi nhiều nghệ sĩ trẻ mạnh dạn kết hợp dân gian với Rap, điện tử hay Pop hiện đại. Tuy nhiên, anh luôn trăn trở về nhu cầu của một thứ âm nhạc dân gian thuần chất, gần gũi hơn, vẫn đậm đà bản sắc dân ca nhưng mang hơi thở của đời sống đương đại, phù hợp với thẩm mỹ và nhu cầu thưởng thức của khán giả hôm nay.
Trong suốt hành trình gắn bó với nghiên cứu, thực hành và phục hồi các giá trị âm nhạc truyền thống, đồng thời quan sát cách tiếp cận và phát triển âm nhạc dân tộc của một số quốc gia trong khu vực, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long nhận thấy bên cạnh việc gìn giữ di sản như những giá trị cổ truyền cần được nâng niu, vẫn cần những tiếp nối mới, đòi hỏi sự dũng cảm vượt qua những e dè hay mặc cảm bị phê phán để sáng tạo, nối dài đời sống của âm nhạc dân gian trong bối cảnh hôm nay. Chính những suy nghĩ ấy thôi thúc anh sáng tác các ca khúc để hoàn thiện album Thương câu dân ca.
Cũng trong album, Nguyễn Quang Long đã khai thác lối ngâm Lảy Kiều độc đáo của âm nhạc dân tộc Việt Nam và mời “di sản sống của nghệ thuật ngâm thơ” - NSND Thanh Hoài thể hiện trong một trường đoạn ngắn ở giữa bài Tính chuyện trăm năm.
Bên cạnh đó, là sự đồng hành của NSƯT Vân Mai với tiếng đàn tranh cá tính, nghệ sĩ sáo Hải An thể hiện cả tiêu và sáo trúc đúng với tâm trạng mỗi tác phẩm; nghệ sĩ Duy Thông góp vào tiếng đàn nhị khiến cho tác phẩm trở nên da diết và đáng yêu hơn; bản thân NSƯT Nguyễn Quang Hưng ngoài vai trò một nhạc sĩ sáng tác, nhà sản xuất âm nhạc thi anh còn nổi danh là nghệ sĩ biểu diễn đàn bầu cũng góp tiếng đàn bầu, đàn nguyệt vào album.
Toàn bộ 5 tác phẩm trong album được thể hiện bởi ca sĩ AnhHI Thanh Cường (tên trước đây là Phan Thanh Cường). Vốn là một ca sĩ có nền tảng kỹ thuật vững vàng, từng gắn bó với dòng nhạc trữ tình - cách mạng, từng đoạt giải Giọng hát hay Hà Nội và là ca sĩ của Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam, cũng đã phát hành album Cho một cuộc tình lỡ với những ca khúc thuộc dòng nhạc xưa. Thanh Cường bước vào Thương câu dân ca như một cột mốc chuyển hướng quan trọng, thậm chí là một sự “thay máu” trong hành trình nghệ thuật của mình.
Trả lời câu hỏi của VietNamNet: Tại sao chỉ chọn Thanh Cường mà không chọn thêm những ca sĩ nữa để album đa sắc màu hơn?, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long chia sẻ cuối năm vừa rồi anh ra một vệt 3 bài: Trúc mọc bên đình, Mong ngày tương phùng và Chị hai sao đứng đầu đình và được thể hiện bởi các nghệ sĩ NSƯT Tân Nhàn, Thanh Cường, Minh Ngọc...
"Đến Thương câu dân ca, Quang Long muốn tập trung cho Thanh Cường, bởi đây là người em, học trò của bạn mình - thầy Quang Việt, cô Hoàng Hà. Ngoài ra, Thanh Cường rất yêu dân gian và đồng hành với Quang Long 10 năm rồi. Thanh Cường có chút tình, nhẹ nhàng, tinh tế phù hợp với dân gian" - nhạc sĩ Nguyễn Quang Long nói.
Kể từ dự án này, Thanh Cường quyết định đổi nghệ danh thành AnhHI Thanh Cường - một cách gọi gợi cảm giác gần gũi, thân quen lại vừa bóng dáng theo cách gọi của các nghệ sĩ âm nhạc thời đại hiện nay, đồng thời đây cũng như “tuyên bố” về việc AnhHi Thanh Cường chuyển hẳn từ dòng nhạc trữ tình - cách mạng sang thể hiện các ca khúc mang âm hưởng dân gian.
