Show Về Đây Bốn Cánh Chim Trời bị huỷ đột ngột: “Đừng đòi hỏi nghệ sĩ phải ‘cống hiến’ trong sự bất công”

Show Về Đây Bốn Cánh Chim Trời từng được giới thiệu là một dự án âm nhạc quy mô lớn, với tham vọng lần đầu kết nối bốn tên tuổi trụ cột của nền tân nhạc Việt Nam gồm Văn Cao, Phạm Duy, Trịnh Công Sơn và Trần Tiến trong cùng một không gian nghệ thuật. Chương trình được kỳ vọng tái hiện các giai đoạn phát triển khác nhau của âm nhạc Việt Nam thông qua những tác phẩm đã trở thành di sản, đồng thời quy tụ nhiều nghệ sĩ gạo cội như NSND Trần Tiến, Hà Trần, Hồng Nhung, Tấn Minh, Lê Hiếu… Theo kế hoạch, show diễn ra vào tối 28/12 tại Cung thi đấu điền kinh trong nhà Mỹ Đình (Hà Nội).

Tuy nhiên, đến sau 20h30 ngày 28/12, khi hàng trăm khán giả đã đông đủ, trong đó có nhiều người mua vé với mức giá lên tới 13 triệu đồng, sân khấu vẫn không có bất kỳ nghệ sĩ nào xuất hiện. Thông báo hủy show được đưa ra ngay sát giờ diễn khiến không khí tại hiện trường trở nên hỗn loạn, khán giả rơi vào trạng thái bị động, không kịp nắm bắt thông tin. Sau sự cố, nhiều nghệ sĩ dự kiến tham gia chương trình như Hồng Nhung, Phạm Thu Hà, Giám đốc âm nhạc Vũ Quang Trung, NSND Trần Tiến… đồng loạt lên tiếng, bày tỏ cảm giác sốc và đau lòng.

Đến tối 30/12/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam bà Nguyễn Thị Thu Hà (46 tuổi), Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật của Công ty TNHH Ngọc Việt Education - đơn vị tổ chức show. Bà Hà bị điều tra về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 Bộ luật Hình sự. Thông tin này phần nào xác lập rõ trách nhiệm pháp lý của đơn vị tổ chức trong sự cố khiến hàng nghìn khán giả rơi vào cảnh “tiền mất, show không có”.

Tuy vậy, sau khi thông tin khởi tố được công bố, dư luận không chỉ dừng lại ở việc quy trách nhiệm cho phía tổ chức mà bắt đầu xuất hiện những luồng ý kiến trái chiều, hướng sự chỉ trích sang Giám đốc âm nhạc Vũ Quang Trung và các nghệ sĩ tham gia chương trình. Nguyên nhân đến từ việc một số đoạn tin nhắn được cho là trao đổi giữa Giám đốc âm nhạc và phía nhà sản xuất bị lan truyền trên mạng xã hội, xoay quanh đề nghị thanh toán 50% số tiền còn lại của hợp đồng ngay trước giờ diễn.

Từ những thông tin này, một bộ phận khán giả cho rằng ê-kíp nghệ sĩ đã nắm được các bất ổn về tài chính và tác quyền từ trước đó nhưng vẫn để đến khi khán phòng đã kín chỗ mới quyết định dừng show, khiến khán giả rơi vào thế bị động. Quan điểm chỉ trích tiếp tục bị đẩy xa hơn khi xuất hiện ý kiến cho rằng nghệ sĩ “nên diễn đến cùng vì khán giả”, sau đó mới giải quyết tranh chấp pháp lý với nhà sản xuất. Nhiều so sánh với các sự cố biểu diễn trong quá khứ được đưa ra, đặt nghệ sĩ vào thế phải lựa chọn giữa trách nhiệm pháp lý và áp lực đạo đức từ công chúng.

Trước làn sóng ý kiến trái chiều, nhạc sĩ Lưu Thiên Hương đã lên tiếng bày tỏ quan điểm trên trang cá nhân vào sáng 2/1/2026. Trong bài đăng dài, cô nhấn mạnh việc "đừng đòi hỏi nghệ sĩ phải cống hiến trong sự bất công”, đồng thời phân tích các khía cạnh pháp lý liên quan đến quyền nhân thân, hành vi vu khống, cũng như những quy định xử phạt đối với việc lan truyền thông tin sai sự thật trên mạng xã hội. Theo quan điểm của Lưu Thiên Hương, nghệ sĩ có quyền thực hiện đúng hợp đồng đã ký kết và hoàn toàn có cơ sở pháp lý để bảo vệ danh dự, uy tín nghề nghiệp nếu bị quy chụp hoặc gán động cơ tiêu cực.

Không chỉ riêng Lưu Thiên Hương, nhiều người làm trong lĩnh vực truyền thông và tổ chức sự kiện cũng bày tỏ sự buồn lòng trước việc một bộ phận dư luận quay sang chỉ trích nghệ sĩ. Trên mạng xã hội, một tài khoản được cho là người trong nghề đã chia sẻ bài viết phân tích hiện tượng “đảo chiều” dư luận dưới góc nhìn của nhà tổ chức show. Theo phân tích này, việc cố tình chậm thanh toán, sau đó đặt nghệ sĩ vào tình thế “diễn thì được tiếng, không diễn sẽ bị chỉ trích” là một dạng gây áp lực đạo đức. Từ kinh nghiệm cá nhân từng đại diện cho nhiều nghệ sĩ và phải gánh hậu quả tài chính vì tin vào lời hứa của bầu show, người viết cho rằng quyết định cứng rắn của Giám đốc âm nhạc trong trường hợp này là cần thiết để bảo vệ quyền lợi tập thể.

Bài viết nói trên sau đó được ca sĩ Đinh Mạnh Ninh chia sẻ lại kèm lời cảm thán, cho thấy sự đồng cảm từ những người từng trực tiếp trải qua các tình huống tương tự trong nghề. Nhiều ý kiến cho rằng những khán giả không làm trong lĩnh vực biểu diễn, chưa từng đối diện với việc bị quỵt cát-xê hay phải đứng ra chịu trách nhiệm cho cả ê-kíp, sẽ dễ đưa ra các nhận định mang tính lý thuyết và thiếu sự thấu hiểu đối với lựa chọn của nghệ sĩ.

Một copywriter có tiếng trong ngành nhận định việc dư luận quay sang chỉ trích nghệ sĩ trong vụ việc này là biểu hiện của “thao túng đạo đức”. Theo phân tích, những lập luận như “nghệ sĩ phải vì khán giả mà diễn trong mọi điều kiện”, “đã nhận 50% tiền thì buộc phải lên sân khấu” hay “cứ diễn rồi kiện sau” đều mang tính cực đoan, vô tình phủ nhận quyền lao động cơ bản của nghệ sĩ. Nghệ sĩ, xét cho cùng, cũng là người lao động trong một mối quan hệ hợp tác có ràng buộc pháp lý rõ ràng với đơn vị tổ chức; khoản 50% ban đầu không phải là “tiền diễn” mà là tiền đặt cọc để giữ lịch, chuẩn bị tập luyện, cho phép sử dụng tên tuổi bán vé và triển khai truyền thông. Khi các điều kiện lao động không còn được đảm bảo, từ việc chậm thanh toán, thiếu kinh phí cho đến các vấn đề về tác quyền, nghệ sĩ có quyền từ chối biểu diễn mà không thể mặc định bị quy chụp là thiếu trách nhiệm hay không kính nghiệp.

Từ vụ việc Về Đây Bốn Cánh Chim Trời, tranh luận giữa khán giả, nghệ sĩ và người trong ngành tiếp tục đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa trách nhiệm, đạo đức và vấn đề pháp lý trong hoạt động biểu diễn. Trong bối cảnh đó, việc nhìn nhận sự cố một cách toàn diện, dựa trên cơ sở pháp luật và điều kiện lao động thực tế, được cho là cần thiết để tránh những quy kết cảm tính, đồng thời hạn chế việc đẩy nghệ sĩ vào thế phải “cống hiến” bằng mọi giá, kể cả trong những điều kiện bất công.