Cụm am - chùa Ngọa Vân (gồm chùa Ngọa Vân Thượng, am Ngọa Vân, Phật hoàng tháp) nằm ở đỉnh Ngọa Vân của núi Bảo Đài, có độ cao hơn 700 m so với mực nước biển. Ngọa Vân được tôn vinh là thánh địa của Thiền phái Trúc Lâm, nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành những năm tháng cuối đời và nhập niết bàn vào năm 1308. Để lưu giữ xá lị của Phật hoàng ngay tại nơi Ngài từng tu tập, thiền sư Pháp Loa đã khởi dựng Phật hoàng Tháp, thiền sư Đức Hưng đã cho trùng tu lại tháp bằng đá, tạo nên diện mạo trên đỉnh núi Bảo Đài như ngày nay. Tháp có cấu trúc hai tầng, mặt trước khắc nổi chữ "Phật hoàng Tháp", bên trong thờ bài vị của Đệ nhất Tổ Trúc Lâm.
Phật hoàng Tháp - dấu ấn lịch sử nơi nhà vua hóa Phật. Ảnh: Ngọa Vân Yên Tử
Giữa không gian của núi rừng, tòa tháp cùng những hàng tượng voi, ngựa đá phủ màu rêu phong canh giữ giấc ngủ ngàn thu của người xưa. Hành hương về Ngọa Vân, đứng trước bảo tháp giữa mây ngàn, du khách không chỉ chiêm bái một công trình kiến trúc điêu khắc mà còn cảm nhận sự hiện hữu của tiền nhân, cảm nhận sự kết nối thiêng liêng của hào khí Đông A và tinh thần "nhập thế" - đạo gắn liền với đời.
Phật hoàng Tháp trên đỉnh núi Bảo Đài, giữa mây trời. Ảnh: Ngọa Vân Yên Tử
Sự kiện khai hội năm nay diễn ra tại cụm am - chùa Ngọa Vân và Nhà Trúc (Làng thiền Ngọa Vân, khu du lịch văn hóa Ngọa Vân Yên Tử) với các nghi thức truyền thống như trống khai hội, cầu "Quốc thái dân an", dâng hương tại am chùa Ngọa Vân. Chương trình còn có các tiết mục nghệ thuật chào mừng như múa sư - lân - rồng, hợp xướng "Ngọa Vân ca" cùng các phần biểu diễn ca nhạc, ngâm thơ.
Theo truyền thống, lễ khai hội Ngọa Vân nhiều năm qua đều diễn ra vào ngày mùng 9 tháng Giêng. Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, đây là nghi thức "Tiền nhất nhật" (đi trước một ngày) so với ngày hội chính của vùng danh thắng Yên Tử (thường khai hội vào mùng 10). Việc khai hội Ngọa Vân vào ngày 9 Tết mang hàm ý "uống nước nhớ nguồn": trước khi bước vào mùa lễ hội lớn của cả vùng non thiêng, nhân dân và Phật tử dâng lễ tại Ngọa Vân như một lời "thưa gửi", xin phép Đức Phật Hoàng cùng các bậc tiền nhân.
Tượng thờ Phật hoàng Trần Nhân Tông tại am Ngọa Vân. Ảnh: Ngọa Vân Yên Tử
Các nhà văn hóa cho rằng, việc cầu an vào ngày này giúp cho hành trình du xuân của du khách trở nên trọn vẹn, thành kính và đúng với trình tự lễ nghi truyền thống. Lời nguyện cầu tại thời khắc này được tin là sẽ mang lại sự hanh thông, khởi đầu một năm mới Bính Ngọ viên mãn.
Tháng 7/2025, Ngọa Vân cùng toàn bộ quần thể di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn Kiếp Bạc được Unesco công nhận là di sản văn hóa thế giới. Ngọa Vân được coi là một trong những điểm tiêu biểu của quần thể di sản này.
Hoạt động thiền trà tại Nhà Trúc (Làng thiền Ngọa Vân). Ảnh: Ngọa Vân Yên Tử
Không chỉ dừng lại ở giá trị lịch sử, Ngọa Vân dịp đầu xuân Bính Ngọ còn giúp du khách có hành trình "chữa lành" sau một năm bận rộn. Giữa cảnh sắc đào rừng nở rộ bên tháp cổ và biển mây bảng lảng, tiếng chuông chùa ngân vang giúp gạt bỏ âu lo thường nhật. Tham gia thiền trà tại Nhà Trúc, du khách sẽ tìm thấy sự tĩnh tại, để mang về một ký ức mùa xuân nhẹ nhàng, an lạc.
Thông tin về Lễ khai hội xuân Ngọa Vân:
Làng thiền Ngọa Vân, khu du lịch văn hóa Ngọa Vân Yên Tử
Hotline: 0961184389 - 0937641080 - 0333191080
Địa chỉ: Thôn Trại Lốc, phường An Sinh, tỉnh Quảng Ninh














