Cách đây 5 năm, Trấn Thành đã bật khóc nức nở trong buổi tiệc sinh nhật của mình khi nhớ đến một câu nói của NSND Ngọc Giàu.
Về điều này, NSND Ngọc Giàu cho biết khi đi cùng chuyến bay, bà có nói với nam MC: "Má nói không biết là má có còn đi theo con trên chuyến bay nào nữa không". Điều này khiến Trấn Thành không kìm được nước mắt khi nhớ lại.
Trấn Thành bật khóc
NSND Ngọc Giàu là một trong những tượng đài lớn nhất của sân khấu cải lương và điện ảnh Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp của bà là một minh chứng sống động cho tài năng thiên bẩm, sự cống hiến không ngừng nghỉ và tình yêu mãnh liệt với nghệ thuật.
Tượng đài cải lương, 80 tuổi vẫn đi diễn
NSND Ngọc Giàu sinh năm 1945 trong một gia đình lao động nghèo ở Gia Định (nay là thành phố Thủ Đức). Từ nhỏ, bà đã mê ca hát và bộc lộ rõ năng khiếu bẩm sinh, nên mới 12 tuổi đã được nhận vào gánh hát Mai Lan Phương – Ngọc Chiểu.
Trong thời gian đầu mới vào nghề, NSND Ngọc Giàu chỉ được giao vai tỳ nữ, rồi ngâm thơ hậu trường. Qua những công việc nhỏ này, bà tự tích lũy kinh nghiệm và rèn luyện giọng hát cho mình. Vì vậy mà sau này, bà nổi tiếng với chất giọng ngâm thơ ấm áp, truyền cảm hiếm có.
Năm 13 tuổi, NSND Ngọc Giàu về đoàn Ngọc Kiều của Hoàng Kinh – Ngọc Đáng và được giao đóng những vai đào nhì. Nhờ tài năng hiếm thấy, chỉ sau hai tháng, Ngọc Giàu được nâng lên đào chính. Tiếp đó, bà được mời về làm đào chính cho đoàn Kim Chưởng danh tiếng và đi diễn khắp từ miền Trung tới miền Tây.
Ngọc Giàu thời trẻ
Thời gian về đến Sài Gòn cũng là lúc tài năng của Ngọc Giàu chín muồi. Bà được giới thiệu tới khắp các hãng băng đĩa và được nhiều ông chủ hãng đĩa săn đón, ký hợp đồng dài hạn để thu âm, ngâm thơ.
Tinh thần tự học của Ngọc Giàu là rất lớn và là tấm gương để đàn em noi theo. Bà từng tâm sự: "Tôi theo nghề này đã vài chục năm rồi, nhưng đến bây giờ, nếu Bạch Tuyết hay ai đó đưa cho tôi một câu vọng cổ, tôi vẫn phải học".
Nhờ sự nỗ lực lớn này, NSND Ngọc Giàu đã vượt qua điểm yếu về ngoại hình để trở thành nghệ sĩ cải lương danh tiếng, sánh ngang cùng những cô đào xinh đẹp thời bấy giờ. Bà được trao Giải Thanh Tâm vào đầu năm 1960 nhờ nhiều vai diễn, như vai đào chính Điêu Thuyền.
Năm 1967, bà nhận Giải Thanh Tâm Xuất Sắc. Ngọc Giàu là một trong ba nữ nghệ sĩ hiếm hoi đoạt được giải Thanh Tâm Xuất Sắc với Thanh Nga (1966) và Bạch Tuyết (1965).
Bản thân là người phải tự rèn dũa, khổ luyện rất bền bỉ mới có được thành công nên NSND Ngọc Giàu vô cùng nghiêm khắc trong vấn đề chuyên môn, nghề nghiệp. Bà từng khuyên các nghệ sĩ trẻ phải cố gắng học mọi lúc mọi nơi, học không ngừng nghỉ dù ở vị trí nào và phải giữ được đạo đức với nghề.
Với hơn 60 năm hoạt động nghệ thuật, NSND Ngọc Giàu đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng công chúng qua hàng trăm vai diễn trên sân khấu cải lương, kịch nói, hài kịch và điện ảnh.
Ở cải lương, NSND Ngọc Giàu nổi tiếng với khả năng biến hóa đa dạng, từ đào thương, đào mùi, đến các vai lão, vai tính cách. Những vai diễn kinh điển của bà như Bảy Cán Vá trong vở Đời cô Lựu đã trở thành hình mẫu cho nhiều thế hệ nghệ sĩ. Bà là một trong những nghệ sĩ gạo cội của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang.
Không chỉ thành công ở cải lương, Ngọc Giàu còn là một diễn viên kịch và hài được yêu thích. Bà mang đến tiếng cười duyên dáng, sâu sắc qua hàng chục vở hài, và được trao Giải Mai Vàng lần thứ nhất (1995) và lần thứ hai (1996), cùng giải Diễn viên được yêu thích nhất trong chương trình Gala Cười 2003.
Ở tuổi xế chiều, bà tiếp tục chinh phục khán giả trẻ qua các vai diễn điện ảnh ấn tượng, đặc biệt là trong các phim của Trấn Thành như Bố Già và Nhà bà Nữ, nơi bà thể hiện những vai bà mẹ, bà ngoại vừa hài hước vừa lấy nước mắt người xem.
Năm 1988, Ngọc Giàu được trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú, và đến năm 2012, bà vinh dự nhận danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, ghi nhận những cống hiến to lớn cho nền nghệ thuật nước nhà.
Dù đã ở tuổi 80 và đi lại khó khăn nhưng NSND Ngọc Giàu vẫn lao động nghệ thuật miệt mài và đắt show. Bà mới tham gia phim của nghệ sĩ ưu tú Ngọc Huyền.
Người thầy quyền lực, đáng kính của nhiều thế hệ nghệ sĩ
Cho đến nay, sau hơn 60 năm gắn bó với nghệ thuật, và là nghệ sĩ, người thầy mẫu mực của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, NSND Ngọc Giàu đã có hơn 100 vai diễn trên sân khấu cải lương, khoảng 50 vở kịch, hàng chục vở hài, phim truyện nhựa, video. Bà được nhiều đàn em kính trọng vì đã góp công đào tạo ra rất nhiều thế hệ nghệ sĩ.
Trong số các học trò của NSND Ngọc Giàu, danh ca Hương Lan là người nổi tiếng và gạo cội nhất. Dù Ngọc Giàu chỉ hơn Hương Lan 11 tuổi, nhưng lại có công dạy Hương Lan từng cách hát, lấy hơi, lên giọng, xuống giọng ra sao nên được nữ danh ca gọi là người thầy duy nhất.
Nữ danh ca từng tâm sự tại một livestream: "Tôi không bao giờ quên được những ngày được má Ngọc Giàu dạy dỗ cho từng cách ca hát, cách múa bội, điều khiển tay chân như thế nào.
Hương Lan và Ngọc Giàu
Tôi nhớ hồi đó, má Ngọc Giàu dạy tôi mắng quá trời vì tôi hơi chậm, tôi không quen diễn những tuồng có múa bội. Mỗi lần tôi múa bội là má Ngọc Giàu lại mắng.
Nhưng thực ra má Ngọc Giàu thương tôi lắm, má mắng là mắng thương, mắng để tốt lên. Trong nghề này, được một người đi trước la mắng để dạy cho tốt hơn là một niềm may mắn.
Má dạy tôi bước đi trên sân khấu, cử động tay chân, tác phong phải ra sao. Má dạy tôi cách ca từng chỗ, chỗ này phải cất giọng lên, chỗ kia phải xuống giọng.
Cho đến giờ, tôi vẫn nhớ mãi những ngày tháng được má Ngọc Giàu dạy dỗ. Tôi chỉ có duy nhất một người thầy, đó là NSND Ngọc Giàu.
Má Ngọc Giàu đã tạo ra cho tôi nhiều thứ. Khi nào còn đứng được trên sân khấu tôi cũng đều nhớ tới má Ngọc Giàu".
