TS. Đinh Đức Tiến - giảng viên Khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết, mâm cỗ của người miền Trung ngày tết Nguyên đán khá phong phú.
Ngoài các món khá giống với mâm cỗ miền Bắc thì mâm cỗ Tết ở miền Trung còn có nhiều loại hải sản và các loại bánh (nhất là ở Huế).
Bên cạnh đó, các món ăn trong mâm cỗ ngày Tết của vùng đất này còn thiên về vị cay và nổi bật với màu sắc bắt mắt.
Theo nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ, văn hóa ẩm thực của miền Trung chịu tác động rất lớn từ thời tiết khắc nghiệt.
Ngoài một số món ăn quen thuộc, người miền Trung còn có nhiều món ngon, lạ miệng trong mâm cỗ ngày Tết cổ truyền. Những món ăn này được chia thành từng đĩa nhỏ, mỗi thứ bày một ít và bài trí trên mâm tròn.
Cụ thể, mâm cỗ ngày Tết miền Trung không thể thiếu món bánh tét. Món ngon này tượng trưng cho ý nghĩa sum vầy, cầu một năm mới ấm no, hạnh phúc.
Bánh tét miền Trung thường được làm từ gạo nếp và thịt lợn, sau đó gói bằng lá chuối thành hình trụ dài. Khi ăn, người ta cắt bánh tét thành từng khoanh tròn đẹp mắt. Lớp nếp được nấu chín kỹ thơm dẻo, bên trong là nhân đậu xanh bùi bùi hoà quyện với nhân thịt đậm đà.
Ngày nay, bánh tét ngày Tết được biến tấu rất đa dạng, đủ loại nhân chay và mặn. Vì vậy, món bánh này là sự lựa chọn tuyệt vời trong mâm cỗ ngày Tết ở miền Trung.
Thịt heo ngâm nước mắm, bắp bò ngâm mắm cũng là những món ngon đặc trưng của người miền Trung. Nhiều người miền Trung chế biến món ăn quen thuộc này để dùng trong mâm cỗ ngày Tết.
Thịt heo, bắp bò được sơ chế cẩn thận và luộc chín tới, sau đó được ngâm với nước mắm mặn mặn ngọt ngọt. Khi thành phẩm, món ăn có vị đậm đà, ăn kèm cơm nóng hoặc bánh tráng đều ngon miệng.
Tôm chua là một món ăn đặc trưng khác của người dân miền Trung. Vì vậy, món ngon này không thể thiếu trên mâm cỗ ngày Tết.
Để làm được món tôm chua chuẩn vị, người chế biến phải có đủ các nguyên liệu như: tôm, củ riềng, tỏi, ớt, khế, quả vả, rau thơm…
Mâm cỗ Tết mỗi miền đều sẽ có ít nhất 1 món giò chả. Nếu như ở miền Bắc có giò thủ, ở miền Nam phổ biến giò lụa thì ở miền Trung lại là giò bò. Giò bò là sự kết hợp của các vị mặn, ngọt, giòn, dai hòa quyện với mùi tiêu cay nồng.
Các loại bánh dùng trong mâm cỗ ngày Tết ở miền Trung cũng vô cùng phong phú. Mỗi món bánh gắn liền với từng tỉnh thành ở miền Trung như: bánh tổ (Đà Nẵng), bánh in (Gia Lai, Quảng Ngãi), bánh phu thê (Huế)…
