Nghệ sĩ Nhân dân Trung Anh phá bỏ vùng an toàn để hóa thân vào vai diễn chính luận
Nghệ sĩ Nhân dân Trung Anh và diễn viên Mạnh Trường trong phim "Lằn ranh". (Ảnh: FBNV)
Nhìn lại hành trình của năm 2025, khi quyết định rũ bỏ hình ảnh "ông bố quốc dân" để hóa thân vào vai ông Sách – một nhân vật gai góc, đa diện trong phim "Lằn ranh", NSND Trung Anh thấy mình đã được và mất gì trong cuộc chơi tâm lý này?
- Với dòng phim chính luận như "Lằn ranh", cả diễn viên và ê-kíp đều phải làm việc cực kỳ cẩn trọng. Rất may mắn là đạo diễn Mai Hiền – một người vừa có năng lực, vừa khó tính theo nghĩa tích cực – đã dành cả năm trời để nghiên cứu kịch bản. Sự thấu đáo của đạo diễn giúp chúng tôi yên tâm hơn rất nhiều, vì trong một hành trình dài, chỉ cần một chút sơ sẩy là có thể diễn sai ngay.
Cái khó nhất chính là ngôn ngữ. Những nhân vật cao cấp có cách dùng từ chuyên biệt, khác xa đời thường. Bản thân tôi vốn ít quan tâm đến chính trị, nên khi tiếp xúc với kịch bản, tôi thấy nó quá khó so với sự hiểu biết của mình về những lắt léo, ngóc ngách lách luật.
Để hoàn thành vai diễn tôi đã phải tạm dừng nhiều công việc, bỏ công sức nghiên cứu và thay đổi thói quen bằng việc theo dõi thời sự liên tục dù trước đó tôi hầu như không bao giờ xem ti vi, xem thời sự, tìm hiểu lại về hệ thống chính trị là như thế nào, Phó Bí thư thường trực ra sao… Tất cả những điều này tôi phải đọc, phải xem nhằm thấu hiểu được thế giới quan của nhân vật trong dòng phim chính luận đầy sức nặng này.
Cũng lâu rồi mới có một bộ phim dám nói lên những điều như thế, mặc dù đề cập vấn đề chưa phải là những lãnh đạo cao cấp, chỉ là tương đối. Diễn viên chúng tôi sau khi tham gia bộ phim này thấy mình được trải nghiệm nhiều điều chưa từng có.
Nghệ sĩ Nhân dân Trung Anh: Nghệ thuật diễn nội tâm và "chiếc chìa khóa" cho nhân vật
NSND Trung Anh cho anh, bí quyết để anh tạo sức nặng cho nhân vật chính là tìm chìa khóa, dán cho nhân vật "chiếc tem". (Ảnh: FBNV)
Anh nổi tiếng với lối diễn "diễn như không diễn", nơi ánh mắt có sức nặng hơn mọi lời thoại. Anh làm thế nào để giữ cho cảm xúc không bị chai sạn và đâu là bí quyết để anh luôn tìm thấy "linh hồn" mới trong những hình ảnh cũ?
- Thực ra, tôi sớm ý thức mình không có lợi thế về ngoại hình hay giọng nói tốt như nhiều đồng nghiệp. Vì thế, tôi tập trung hoàn toàn vào việc khai thác tâm lý nội tâm. Tôi học theo cách của các cô chú đi trước tại Nhà hát Kịch: diễn không khoa trương, không giật gân, mà dồn nén vào bên trong.
Ánh mắt chính là nơi thể hiện nội tâm rõ nhất. Với những vai trái ngược với vẻ hiền lành thường thấy như Lương Bổng “Người phán xử” hay ông Sách “Lằn ranh”, tôi phải tìm cho mình một "chiếc chìa khóa" – hay tôi gọi vui là một "chiếc tem" để dán cho nhân vật. Nếu chọn đúng "tem", nhân vật sẽ đáng tin; chọn sai thì coi như hỏng hoàn toàn.
Với ông Sách, đây là một nhân vật đa tầng. Tôi chọn cách tương tác khác nhau với từng đối tượng: với vợ một kiểu, với bồ một kiểu, với công việc hay các đối tác lại là một bộ mặt khác. Ông ta là một kẻ túc trí đa mưu, hơi tự đề cao mình và thực chất là không có tình cảm với ai cả, chỉ yêu chính bản thân mình. Đó là một kiểu nhân vật "gian hùng".
Được biết quá trình thực hiện "Lằn ranh" gặp khá nhiều khó khăn về mặt kịch bản, điều này có ảnh hưởng đến việc định hình nhân vật của anh không?
Bộ phim "Lằn ranh" hội tụ rất nhiều diễn viên nổi tiếng, gạo cội như NSND Trọng Trinh, NSND Trung Anh, NSƯT Phạm Cường, diễn viên Mạnh Trường, Tiến Lộc, Hồng Diễm... (Ảnh: FBNV)
Đây là phim chính luận liên quan đến các cơ quan ban ngành nên kịch bản phải gửi sang Viện Kiểm sát để thẩm định, góp ý rồi mới quay lại sửa. Có lúc chúng tôi phải nghỉ mất một tháng để chờ 10 tập cuối có kịch bản chính thức.
Lúc bắt đầu quay, tôi chỉ có trong tay 20 tập phim, hoàn toàn không biết phần sau nhân vật sẽ tiến triển ra sao. Điều này khiến việc tính toán đường dài cho nhân vật rất dễ bị chệch hướng. Khoảng 10 ngày đầu bấm máy, tôi đã rất băn khoăn vì sợ mình đang đi xa rời nhân vật. Hơn nữa, thời điểm đó tôi còn kẹt một phim điện ảnh trong TP.HCM, phải di chuyển ra vào liên tục rất vất vả. Nhưng chính sự mới lạ của vai diễn đã kích thích và thôi thúc tôi phải chinh phục bằng được.
Thú thật, tôi không thích cái kết của phim lắm. Với cá nhân tôi, tôi mong muốn một sự giải quyết khác cho nhân vật của mình. Thế nhưng, phim là công sức của cả một tập thể và kịch bản phải tuân thủ nhiều quy tắc nghề nghiệp, nhất là với dòng phim chính luận. Dù bản thân mình chưa thực sự 'ưng' cái kết đó, tôi vẫn phải tôn trọng ý đồ của đạo diễn và biên kịch, vì đó là cái kết cần thiết để khép lại một câu chuyện dài."
NSND Trung Anh: Tâm thế của người nghệ sĩ không muốn sống "vô nghĩa"
NSND Trung Anh cho biết, chừng nào còn sức, anh vẫn sẽ dấn thân để khám phá. (Ảnh: FBNV)
Có khoảnh khắc nào anh cảm thấy kiệt sức không? Và năm 2026, anh sẽ chọn nhịp sống chậm lại hay tiếp tục khai phá những vùng đất mới?
- Nghề nào cũng vậy thôi, khi dừng lại, mình sẽ cảm thấy sự tồn tại của bản thân không còn thỏa đáng. Với người đã về hưu như tôi, mong muốn được làm việc không hẳn vì thu nhập, mà là để thấy mình không "vô nghĩa". Nếu chỉ cứ lang thang trong nhà hay ngoài đường mà chẳng để làm gì thì rất mất thời gian.
Thực tế, từ khi về hưu tôi còn làm việc nhiều hơn trước vì không còn bị bó buộc bởi công việc cơ quan tại Nhà hát. Năm 2026 tới đây, nhịp sống của tôi vẫn sẽ như thế. Tôi không chọn dừng lại. Tôi muốn thấy mình vẫn hoạt động, vẫn bận rộn với phim ảnh và giảng dạy. Với tôi, mỗi vai diễn mới là một vùng đất lạ, và chừng nào còn sức, tôi vẫn sẽ dấn thân để khám phá.
Cảm ơn NSND Trung Anh!
