Nằm ngay dưới chân núi Đính thuộc quần thể chùa Bái Đính, phường Tây Hoa Lư (Ninh Bình), giếng Ngọc có hình mặt nguyệt, đường kính mặt giếng rộng 30m, sâu 10m, xung quanh miệng giếng được xây bằng đá núi Đính. Nước giếng có màu xanh ngọc bích được ví như mặt trăng non và không bao giờ cạn nước nên được nhân dân gọi là “giếng thần” hay “mắt rồng”.
Tương truyền, xưa kia giếng là nơi thiền sư Nguyễn Minh Không đã lấy nước để sắc thuốc chữa bệnh cho vua Lý Thần Tông và nhân dân trong vùng. Giếng Ngọc đã tồn tại cách đây gần 1.000 năm.
Theo đại diện chùa Bái Đính, giếng Ngọc là một mạch nước ngầm và được người dân địa phương gọi là "lỗ lùng" (ổ gà). Xưa kia, khi quốc sư Minh Không tu tập ở trên núi đã đào nơi đây thành giếng và dùng nước ở giếng để sắc thuốc chữa bệnh cho vua và nhân dân. Đến năm 2007, giếng Ngọc được nâng cấp mở rộng ra như hiện tại.
Cũng theo đại diện nhà chùa, giếng Ngọc còn được gọi là nhãn long lộ thiên, tức ‘mắt rồng ở chân núi’; từ xa xưa các cụ cao niên trong vùng gọi đây là long mạch của chùa. Cùng với trên núi Đính, ở trong hang tối có ao tiên ‘mắt rồng ẩn sơn’, tạo nên 2 mắt rồng (một mắt ở chân núi, một mắt trên đỉnh núi) và ở Việt Nam hiếm có ngôi chùa nào có hệ thống mắt rồng như chùa Bái Đính.
Nguồn nước ở giếng Ngọc được hội tụ chảy ngầm từ hang núi ở thung thuốc (khu vực trồng thuốc của thiền sư Minh Không-PV) xuống. Xưa kia người dân địa phương đã từng chứng minh bằng cách nếu trời mưa lớn và thả một quả bóng từ trên hang núi thì nó sẽ trôi xuống dưới giếng Ngọc.
Giếng Ngọc nằm trong khuôn viên được xây dựng hình vuông có diện tích khoảng 6.000m², 4 góc là 4 lầu bát giác. Giếng hình tròn tượng trưng cho trời, khuôn viên được xây hình vuông tượng trưng cho đất và đó là sự giao thoa của trời đất.
Ông Trương Đình Tưởng - Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử tỉnh Ninh Bình cho biết, giếng Ngọc có truyền thuyết do thiền sư Nguyễn Minh Không đào lấy nước đồ xôi, lấy nước cúng lễ, sắc thuốc chữa bệnh... Cái tên giếng Ngọc xuất phát từ xa xưa; về ban đêm, động trời, nước long lanh phản chiếu lên bầu trời những ánh sáng tạo thành vầng như những viên ngọc ngũ sắc.
Năm 2007, Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam đã xác nhận kỷ lục “Ngôi chùa có giếng lớn nhất Việt Nam” và từ đó giếng Ngọc cũng được mệnh danh là giếng nước lớn nhất Việt Nam.
Vào mùa lễ hội chùa Bái Đính đầu năm âm lịch, hàng nghìn người đổ về đây chiêm bái, tham quan lễ chùa, đến giếng Ngọc xin nước về sử dụng để cầu bình an và may mắn.
