Điểm tựa tâm linh và sắc màu văn hóa
Tọa lạc dưới chân núi Sam, Miếu Bà Chúa Xứ (phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang) từ lâu đã trở thành điểm tựa tâm linh quen thuộc của hàng triệu người dân Nam Bộ. Không chỉ nổi tiếng bởi sự linh thiêng, ngôi miếu còn là một công trình kiến trúc - nghệ thuật mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa. Trong không gian thờ tự luôn bảng lảng khói hương, những hàng cột đá vững chãi, các đường nét chạm trổ tinh xảo hiện lên như minh chứng cho bề dày thời gian cùng lòng thành kính được bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Người dân khắp nơi hội tụ về Miếu Bà Chúa Xứ thắp hương, tạ lễ.
Sức hút của Miếu Bà Chúa Xứ ngày càng được khẳng định rõ nét, đặc biệt sau khi Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam chính thức được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào ngày 4/12/2024.
UNESCO ghi danh Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam vào danh mục Di sản Thế giới vào năm 2014.
Về kiến trúc, Miếu Bà Chúa Xứ là một trong những công trình bề thế và cổ kính bậc nhất khu vực. Mái ngói rêu phong được tạo hình theo khối tháp hoa sen nở, các góc đao cong vút mềm mại, kết hợp cùng hệ thống phù điêu chạm nổi công phu. Bên trong miếu là tượng Bà Chúa Xứ được tạc bằng đá sa thạch, toát lên vẻ uy nghiêm, tĩnh tại, trở thành trung tâm của niềm tin và sự quy ngưỡng.
Với người dân Nam Bộ, Bà Chúa Xứ là một vị thần bảo hộ, là “mẫu nghi” của vùng đất phương Nam, nơi người dân có thể tìm đến để gửi gắm những lo toan, nhọc nhằn của đời sống thường nhật. Mỗi tấm bia đá, mỗi hàng cột trong miếu là những chứng nhân lặng lẽ của ký ức cộng đồng, của niềm tin được truyền nối qua bao đời.
Chia sẻ với phóng viên, bà Ngọc Hoa (ngụ tại tỉnh Cà Mau), cho biết hơn 20 năm nay, năm nào bà cũng thu xếp về viếng Bà vào dịp cuối năm.
Người dân về Miếu Bà Chúa Xứ để dâng phẩm vật và cầu an.
“Với người dân vùng sông nước như tôi, Bà Chúa Xứ như người mẹ hiền che chở. Dù năm đó làm ăn khó hay thuận lợi, tôi cũng phải về đây thắp nhang. Chỉ cần nhìn thấy dáng Bà là lòng tôi đã thấy nhẹ nhõm, bao mệt mỏi trong năm cũng như tan đi”, bà Hoa bộc bạch.
Người dân dâng hương, đáp lễ cuối năm
Khác với không khí náo nhiệt của mùa hội chính vào tháng Tư âm lịch, Miếu Bà Chúa Xứ những ngày giáp Tết Nguyên đán 2026 mang một sắc thái riêng biệt. Giữa tiết trời se lạnh của buổi sớm vùng Bảy Núi, không gian nơi đây vang vọng tiếng chuông, hòa cùng những lời khấn nguyện thầm thì của người dân đến “hoàn tạ”, tức trả lễ cho những mong cầu đã được hồi đáp sau một năm.
Dòng người hành hương nhộp nhịp phía trước Miếu Bà Chúa Xứ.
Dưới chân núi Sam, từng đoàn người hành hương nối nhau tìm về. Mỗi người mang theo một câu chuyện riêng, nhưng đều chung một lòng thành kính. Có người trở lại để tạ ơn vì một năm làm ăn suôn sẻ, có người tìm đến trong những lúc chông chênh, mong cầu sự bình an cho gia đình và bản thân.
Mỗi người mang theo một câu chuyện riêng, nhưng đều chung một lòng thành kính.
Anh Tạ Minh Hải (ngụ tại TP.HCM) chia sẻ rằng trong lĩnh vực kinh doanh, niềm tin luôn đóng vai trò quan trọng. “Chúng tôi về đây không chỉ để trả lễ sau một năm thuận lợi mà còn để tự nhắc mình sống và làm ăn cho ngay thẳng. Đứng trước Bà, ai cũng thấy lòng mình lắng lại, để nhớ rằng ‘có đức thì mặc sức mà ăn’”, anh Hải nói.
Gửi gắm ước nguyện thành công, anh Hải cùng nhân viên dâng phẩm vật cầu an.
Ở một góc khác, chị Nguyễn Thị Tuyết Loan (ngụ tại TP.HCM), đưa các cháu nhỏ đến dâng hương. Chị cho biết năm nào cũng vậy, gia đình đều về viếng Bà vào dịp cuối năm. “Tôi không cầu gì lớn lao, chỉ mong con cháu mạnh khỏe, ngoan ngoãn, học hành nên người”.
Mỗi năm Miếu Bà Chúa Xứ đón từ 4 đến 5 triệu lượt khách từ khắp mọi miền đất nước đổ về chiêm bái.
Theo thống kê, mỗi năm Miếu Bà Chúa Xứ đón từ 4 - 5 triệu lượt khách từ khắp mọi miền đất nước về chiêm bái. Những con số ấy phản ánh rõ sức hút bền bỉ của một điểm đến văn hóa - tâm linh đã gắn bó sâu sắc với đời sống tinh thần của người dân Nam Bộ. Đặc biệt, vào những ngày cuối năm, khi dòng người về dâng lễ, tạ ơn ngày một đông, không gian dưới chân núi Sam trở nên nhộn nhịp hơn, tạo nên một bức tranh văn hóa vừa linh thiêng, vừa giàu sức sống.
Đảm bảo mỹ quan và trật tự giao thương tại khu vực Miếu Bà Chúa Xứ.
Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam dần trở thành nơi để người dân tìm về sự an yên, gửi gắm lòng biết ơn và những mong cầu giản dị cho năm mới. Với việc được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, giá trị của ngôi miếu vượt ra khỏi phạm vi một điểm thực hành tín ngưỡng, góp phần khẳng định chiều sâu văn hóa của vùng đất An Giang và sức sống bền bỉ của văn hóa Việt.
