Sinh ra trong một gia đình có mẹ là nghệ sĩ kịch sân khấu, Tả Đại Phân sớm được mẹ dạy dỗ, dẫn dắt vào con đường biểu diễn. Từ nhỏ bà đã hình thành niềm đam mê nghệ thuật và quyết định theo nghề của mẹ. Năm 16 tuổi, Tả Đại Phân bắt đầu bước lên sân khấu, và chỉ ba năm sau ở tuổi 19, bà đã có tiếng trong lĩnh vực hý khúc tại quê nhà.
Đầu thập niên 1980, đạo diễn Dương Khiết mời Tả Đại Phân đảm nhận vai Quan Âm trong phim truyền hình Tây Du Ký. Theo bà Dương Khiết, người vào vai này cần có vẻ đẹp chín chắn, điềm đạm, toát lên phong thái ung dung, chứ không phải dạng trẻ trung, kiều diễm. Bà đánh giá gương mặt Tả Đại Phân hài hòa, hiền từ, rất hợp với hình tượng Bồ Tát. Tuy nhiên, khi danh sách diễn viên được trình lên, một nhà sản xuất phản đối với lý do nữ nghệ sĩ "hơi già". Đạo diễn Dương Khiết lập tức đáp lại: "Quan Âm không phải tiểu mỹ nhân, bà là Bồ Tát, cần mang vẻ uy nghiêm".
Tả Đại Phân kể rằng khi nhận vai, bà hoàn toàn mơ hồ, không biết phải bắt đầu từ đâu. Sau đó, bà đến chùa, quan sát các pho tượng Phật, học cách mỉm cười và nói năng sao cho phù hợp với khí chất của nhân vật. Bà còn tìm đọc sách về Phật giáo và Quan Âm Bồ Tát. Sau thời gian nghiên cứu, bà dần tìm ra hướng thể hiện: "Khi đóng Tây Du Ký, tôi không chỉ dùng kỹ thuật diễn xuất, mà còn học cách diễn bằng trái tim", bà chia sẻ.
Sau vai diễn kinh điển ấy, Tả Đại Phân không tham gia thêm bất kỳ bộ phim hay vai diễn nào khác, vì muốn giữ gìn hình tượng "Bồ Tát" trong lòng khán giả. Bà tiếp tục làm việc tại đoàn kịch tỉnh Hồ Nam một thời gian trước khi chính thức giải nghệ và nghỉ hưu. Theo truyền thông Trung Quốc, bà là nghệ sĩ được kính trọng và có vai trò quan trọng trong Hiệp hội Kịch Hồ Nam.
Rời xa sân khấu nhiều năm, Tả Đại Phân hiện sống kín tiếng và bình yên ở thôn quê. Bà cho biết nhờ hóa thân Quan Âm Bồ Tát, bà học được cách sống của một người tu hành trong cuộc sống đời thường.
Cuối tháng 11/2024, ông Vương Sùng Thu - nhà quay phim của Tây Du Ký 1982 đăng video tái ngộ Tả Đại Phân tại Hồ Nam. Ông đến thăm người cộng sự cũ và mời bà tham gia sự kiện ra mắt sách ảnh về bộ phim. Hình ảnh hiện tại của nữ nghệ sĩ nhanh chóng thu hút sự quan tâm của người hâm mộ, bởi nhiều năm qua bà sống ẩn dật, không dùng mạng xã hội. Khán giả bình luận: "Bà Tả Đại Phân 81 tuổi nhưng khí chất vẫn như ngày nào", "Nhìn thần thái là nhận ra ngay Bồ Tát của Tây Du Ký", "Chúc nghệ sĩ luôn bình an, khỏe mạnh".
Theo trang Henan, hiện bà Tả Đại Phân sống an yên tại quê nhà, thỉnh thoảng tham gia các chương trình về hý khúc và truyền lại kinh nghiệm biểu diễn cho thế hệ trẻ.
